Czolgi.info

Czołgi Świata

Obrona półwyspu

Dalsze Walki Arabsko-Izraelskie

Kanał Sueski 1973

Po zwycięskiej wojnie bliskowschodniej w 1967 roku Izrael stanął wobec problemu utrzymania zdobytych ziem m.in. płw. Synaj.

W Izraelu istniały dwa rozwiązania militarne obrony linii kanału Sueskiego. Pierwszy to ruchome siły w pobliżu Kanału, z formacjami pancernymi utrzymywanymi w głębi Synaju, gotowymi do kontrataku. Na wskutek nacisków politycznych wybrano wariant drugi czyli wysunięte pozycje obronne znane później jako linia Bar-Lev, czyli łańcuch umocnionych pozycji wzdłuż wschodniego brzegu Kanału, gdzie saperzy izraelscy zbudowali wielki nasyp z piasku. Nasyp ten tworzył przeszkodę dla pojazdów. Kilka kilometrów dalej na wschód istniał naturalny grzbiet piaskowy, który został obsadzony gniazdami oporu, obsadzonymi przez kampanię piechoty. Bezpośrednie wsparcie pancerne zapewniały czołgi w ilości trzech sztuk na każdy wysunięty pluton piechoty. Jednostki rezerwowe miały bronić przełęczy na Zachodnich Wzgórzach: Sudr, Mitla, Giddi, Kahatmia. Zbudowano dwie drogi z północy na południe, celem szybkiego przerzutu rezerw. Droga Artyleryjska biegła bezpośrednio za linią posterunków, 10 km od brzegu Kanału. Droga Boczna leżała 30 km od Kanału. Kanału miała bronić dywizja Synajska, której Stanowisko Dowodzenia mieściło się w Bir Gifgafa. W 1973 roku w skład dywizji wchodziła brygada piechoty wzmocniona jedną brygadą pancerną. Pozostałe dwie brygady pancerne rozlokowano daleko na wschodzie o kilka godzin drogi od strefy Kanału.

Na froncie sueskim Egipcjanie dysponowali bardzo dobrym rozpoznaniem pozycji Izraela. Ich problemem było jak skoncentrować siły do przeprowadzenia zaskakującego ataku poprzez Kanał i przebić się do Wzgórz Zachodnich zanim przybędą izraelskie posiłki.

Egipcjanie koncentrowali swoje oddziały pod pozorem dorocznych ćwiczeń mobilizacyjnych, które ogłoszono jako zaplanowane na 8 października 1973 roku. Koncentracja została zakończona ok. 5 października. Armia Egipska była gotowa do ataku. Izraelczycy pomimo podejrzeń twierdzili, że Egipski atak w okresie Ramadanu jest mało prawdopodobny. Mimo to Dywizja Synajska 1 października została postawiona w stan średniej gotowości bojowej. A 2 października Izraelskie dowództwo obszaru południe przeprowadziło inspekcje pozycji Dywizji Synajskiej i zarządziło zaostrzenie stanu gotowości bojowej. Równocześnie Mossat informował o nagłych wyjazdach z Egiptu i Syrii obywateli radzieckich z rodzinami, i wyjście statków bloku wschodniego z portów egipskich i syryjskich. Część analityków Mossatu przepowiadała atak egipski na 3 lub 4 października. Ich raporty odrzucono jako zbyt alarmistyczne. Jednak w nocy z 5/6 października Izrael postawił armię w stan maksymalnej gotowości bojowej, ale nie wydał rozkazu mobilizacji. Rano 6 października izraelski wywiad wojskowy zdobył kopię egipskiego rozkazu operacyjnego, gdzie podano czas ataku godz. 18:00. Dowództwo Izraelskie przekonane, że ma więcej czasu zarządziło częściową mobilizację na godz. 10:00. Proponowane przez niektórych generałów Izraelskich uderzenie prewencyjne odrzucono ponieważ premier Izraela Golda Meir nie wyraziła zgody z braku dowodów. Jak się później okazało kopia zdobytego rozkazu była nie aktualna. Atak przeniesiono kilka tygodni wcześniej z godziny 18 na godzinę 14:00.

Atak

O godzinie 13:30 radio Kair podało jako wiadomość z ostatniej chwili, że Izrael dokonał nalotu na miejscowość Zafarani. W ślad za tym o godzinie 14:00 Egipt złożył formalną skargę do Rady Bezpieczeństwa ONZ. W rzeczywistości nie było żadnego nalotu, ale informacja ta dała pretekst do przeprawy przez Kanał Sueski. O godzinie 14:05 nastąpił atak, poprzez zmasowane uderzenie lotnicze na Izraelską artylerię i punkty dowodzenia. Rozpoczęto również ostrzał artyleryjski linii Bar-Lev. O godzinie 14:35 Kanał sforsowały oddziały komandosów, za nimi piechota i wojska inżynieryjne, czołgi pływające i pojazdy przerzucane helikopterami. Równocześnie przerzucono drogą powietrzną oddziały na przełęcz Kahtamia, Giddi i Mitla. Główną przeszkodą na drodze w głąb Synaju były masywne nasypy z piasku wzniesione przez saperów Izraelskich. Przejścia w tym nasypie torowały potężne armatki wodne, które rozmywały nasyp. Przed północą w rejonie Drugiej Armii Egipskiej były gotowe przeprawy na mostach pontonowych, którymi przerzucano oddziały na wschodni brzeg. Osiągnięto grzbiet umożliwiający ostrzał Drogi Artyleryjskiej. Do zmroku ok. 80 tys. egipcjanów znalazło się po drugiej stronie Kanału. Straty Egipskie to tylko 208 zabitych. O świcie kanał przekroczyły dalsze oddziały i ok. 500 czołgów. 7 października dalej przerzucano czołgi przez kanał pomimo coraz intensywniejszych nalotów Izraelskich. W tym samym dniu zaczęły przebywać Izraelskie posiłki. 8 października dwie Izraelskie Dywizje Pancerne rozpoczęły kontratak, ponosząc duże straty. Następne Izraelskie kontrataki z 9 października również zostały odparte. Jednak Egipcjanom nie udało się zdobyć przełęczy i popełnili błąd, który w najbliższych dniach miał się okazać fatalny w skutkach. Była to luka na styku Drugiej i Trzeciej Armii, którą Izraelczycy wykryli i bezlitośnie wykorzystali. Na skutek apelu prezydenta Syrii Assada o zwiększenie nacisku na armię Izraelską celem odciążenia oddziałów Syryjskich na Wzgórzach Golan, z 11 października, dowództwo Egipskie w nocy z 12/13 października było zmuszone do wysłania dwóch dywizji pancernych przez Kanał Sueski, celem przeprowadzenia 14 października ataku na całym froncie Synajskim. Był to poważny błąd. Zamiast atakować na wydzielonym odcinku egipcjanie atakowali na całym froncie. Pomimo pewnych lokalnych sukcesów zaczęli ponosić klęski. Do wieczora stracili 200 czołgów zniszczonych przez czołgi Izraelskie, a dalszych 60 na skutek ataków lotnictwa Izraelskie. Wieczorem dowództwo Egipskie wydało rozkaz odwrotu do przyczółków mostowych.

15 października wojska Izraelskie pod dowództwem gen. Sharona przeprowadziły kontratak wchodząc w lukę między Druga a Trzecią Armią Egipską, osiągając tym samym brzeg Kanału Sueskiego. Jednak Egipska Druga Armia zamknęła korytarz za Sharonem, chwilowo izolując jego dywizję. Jednak dywizja gen. Adana przedarła się tworząc nowy korytarz do Sharona. 19 października obydwie dywizje przeprawiły się przez kanał na Egipską stronę Kanału i rozpoczęły atak na Egipskie miasto Ismaila. Jednak dywizje te zostały odparte przez Egipskie wojska spadochronowe i pancerne. Natomiast dywizja gen. Adana skierowała się na południe w kierunku Kairu. Jednocześnie ONZ ogłosiło zawieszenie broni. Obowiązujące od godziny 18:52. 22 października zawieszenie to zostało zlekceważone przez obie walczące strony. Izraelczycy przerzucili przez Kanał potężne posiłki i gen. Adan kontynuował swój marsz na południe. Całkowicie izolując Egipska Trzecią Armię. Próba zdobycia Suezu została udaremniona przez Egipcjan tuż przed wejściem w życie drugiego, tym razem przestrzeganego przez obie strony, zawieszenia broni 24 października o godz. 7:00.

Bitwa o kanał Sueski w 1973 roku odbudowała dumę armii Egipskiej. W wyniku tych walk doszło do porozumienia z roku 1974 na mocy którego Izrael wycofał się na linię o kilka kilometrów na wschód od kanału. Następnie doszło do słynnego porozumienia Camp David, kiedy to Egipcjanie odzyskali całość płw. Synaj.


Opracował Janusz
© 2017 DESIGNMF |